Yapay zeka destekli ilaç keşfi alanında dünyanın önde gelen isimlerinden Insilico Medicine Kurucusu ve CEO’su Alex Zhavoronkov, 16’ncı Boğaziçi Zirvesi kapsamında düzenlenen ‘Uzun ve Sağlıklı Bir Ömür: Yapay Zeka ile Sağlıkta Yeni Çağ’ başlıklı panelde ilaç geliştirme sürecinin zorluklarına dikkat çekerek, yapay zekanın bu alanda yarattığı dönüşümü anlattı. Zhavoronkov, yapay zekanın özellikle ilaç geliştirme sürecinde ciddi bir maliyet ve zaman avantajı yaratabileceğini belirtti.
Uluslararası İşbirliği Platformu (UİP) tarafından düzenlenen 16’ncı Boğaziçi Zirvesi’nde, “uzun ömür ekonomisi” kavramı üzerinden yapay zekanın hem bireylerin yaşam süresini uzatma hem de ekonomilere yeni büyüme alanları yaratma potansiyelini ele alan ‘Uzun ve Sağlıklı Bir Ömür: Yapay Zeka ile Sağlıkta Yeni Çağ’ başlıklı bir panel düzenlendi. Panelin konuşmacısı Insilico Medicine Kurucusu ve CEO’su Alex Zhavoronkov, yapay zekanın ilaç geliştirme sürecinde yarattığı dönüşüme dikkat çekti.
Sıfırdan yeni bir ilaç geliştirmenin zorluklarına işaret eden Zhavoronkov, “Yeni bir hedef için sıfırdan ilaç geliştirme olasılığı, yüzde 1’den bile düşük ve maliyeti 1,8 milyar doların üzerinde. Bu nedenle çoğu ülke tarih boyunca hiç yeni ilaç keşfetmedi.” dedi.
YAPAY ZEKA, MİLYAR DOLARLIK SÜRECİ HIZLANDIRACAK
Zhavoronkov, yapay zekanın bu tabloyu değiştirme potansiyeline vurgu yaparak, ilaç geliştirme sürecinde ciddi bir maliyet ve zaman avantajı yaratabileceğini belirtti. Zhavoronkov, “Yapay zeka, özellikle sıfır noktasından ‘developmental candidate’ (gelişim adayı) aşamasına kadar olan bölümde süreci hızlandırıp maliyeti ciddi şekilde düşürebilir. Amacımız, ‘pharmaceutical superintelligence’ (ilaç süper zekası) seviyesine ulaşıp yeni ilaçları çok daha hızlı tasarlamak.” ifadelerini kullandı.
Orta Doğu’nun yapay zeka ekosistemindeki yükselişine de dikkat çeken Zhavoronkov, bölgenin hızla yapay zekanın merkezi haline geldiğini çünkü hem insan kaynağı hem de petrol, gaz ve güneş enerjisi açısından çok büyük bir enerjiye sahip olduğunu kaydetti. Zhavoronkov, BAE ve Suudi Arabistan’ın gelecekte yapay zekanın büyük ihracatçıları haline gelebileceğini söyledi.
“LONGEVİTY İLACI” KONUSUNDA TEMKİNLİ YAKLAŞIM
Zhavoronkov, uzun yaşam (longevity) iddialarına temkinli yaklaşarak, henüz insan ömrünü kanıtlı biçimde uzattığı gösterilmiş bir ilaç bulunmadığını vurguladı. Zhavoronkov, “Şu anda, klinik olarak kanıtlanmış, insan ömrünü uzattığı net biçimde gösterilmiş hiçbir ilaç veya takviye yok. GLP-1 grubu ilaçlar ilk ‘hafif longevity terapileri’ olabilir ama bugün için kim ‘ömrü uzatıyorum’ diyorsa, ondan klinik kanıt istemelisiniz.” diye konuştu.
Zhavoronkov, ekibiyle birlikte Çin’de kurdukları tam otomatik laboratuvar ve Şangay yakınlarında inşa edilen “longevity kampüsü” projelerini de anlattı:
“2028’de içinde yaşayabileceğiniz, çalışabileceğiniz, ilaç keşfedip tedavi alabileceğiniz dev bir tesis ortaya çıkmış olacak. Çocuklar orada laboratuvarların içini camın ardından görerek büyüyecek. Bence bu tür ekosistemler, yapay zekanın gerçek potansiyelini açığa çıkarmanın anahtarı.”
Zhavoronkov, hücre ve dokuları dondurarak inceleyen bir bilim dalı olan kriyobiyoloji ile ilgili olarak da, “Şu anda büyük organizmaları dondurup geri döndüremiyoruz ama bu bir mühendislik sorunu ve mühendislik sorunları çözülebilir. Bence 20–30 yıl içinde ‘cryosleep otelleri’ göreceğiz. İnsanlar klinik çalışmaların sonuçlarını beklerken zaman kazanmak için kriyo odalarında kalabilecek.”
